וה' פקד את שרה (בראשית כא א). ילמדנו רבינו, אי זו היא האונאה, כך שנו רבותינו, אסור לאדם שיונה את חברו, ולא יאמר לו בכמה חפץ זה, והוא אינו צריך ליקח, ואם היה בעל תשובה אל יונה אותו ויאמר לו זכור מעשיך הראשונים, ואם היה בן גרים לא יאמר לו זכור מעשה אבותיך, שהרי חזיר נשוך בין שיניהם, אמר הקב"ה דייך להיות שוה לי, כביכול אני כשבראתי את עולמי לא בקשתי להונות לבריה, ולא פרסמתי לבאי עולם מה היה האילן שאכל ממנו אדם הראשון, בא וראה מי שאינה לחברו הוא נענש תחלה, ושרה הונת את עצמה ונטלה שכרה, אמרה לאברהם הנה נא עצרני ה' מלדת (בראשית טז ב), אמר לה הקב"ה הונית את עצמך, חייך בלשון שאמרת בו אני פוקדך, אתה אמרת עצרני, מה כתיב למעלה, כי עצור עצר ה' בעד כל רחם וגו' (שם כ יח), אמר הקב"ה אברהם התפלל לפני על אבימלך הרשע ונתמלאתי רחמים עליו, הריני פוקד לאברהם עמו, שנאמר וירפא אלהים את אבימלך ואת אשתו ואמהותיו וילדו (שם שם יז), מה כתיב אחריו וה' פקד את שרה.
(Gen. 21:1:) THEN THE LORD VISITED SARAH. Let our master instruct us: What is meant by abuse?124Tanh., Gen. 4:14; PR 42:1 ; cf. BM 58b (bar.) Thus have our masters taught: It is forbidden for someone to abuse his neighbor. (According to BM 4:10:) LET HIM NOT SAY: HOW MUCH DOES THIS COST? IF HE DOES NOT INTEND TO BUY. IF SOMEONE HAS REPENTED, ONE SHOULD NOT ABUSE HIM AND SAY TO HIM: REMEMBER YOUR FORMER DEEDS. IF SOMEONE IS A DESCENDANT OF PROSELYTES, ONE SHOULD NOT SAY TO HIM: REMEMBER THE CONDUCT OF YOUR ANCESTORS; just look at < the meat of the > pig stuck between their teeth. The Holy One said to them: It is enough for you to be like me. When I, as it were, created my world, I did not desire to abuse creation. So I did not publicize to those coming into the world from what tree the first Adam had eaten.125Thus God even avoided abusing a tree. Come and see: Whoever abused his companion was punished from the start. But Sarah abused herself; so she received her reward. She said to Abraham (in Gen. 16:2): PLEASE LOOK AT HOW THE LORD HAS RESTRAINED ME FROM BEARING! The Holy One said to her: You have abused yourself. By your life, I am visiting you through the very language that you have spoken. You said: RESTRAINED. What is written elsewhere (in Gen. 20:18)? FOR THE LORD HAD COMPLETELY RESTRAINED EVERY WOMB < IN THE HOUSE OF ABIMELECH, DUE TO THE WORD OF ABRAHAM'S WIFE, SARAH >. The Holy One said: When Abraham prayed to me about the wicked Abimelech, I was filled with compassion for him. Behold, I am visiting Abraham along with him. Where it is stated (in Gen. 20:17): AND GOD HEALED ABIMELECH, HIS WIFE, AND HIS FEMALE SERVANTS SO THAT THEY BORE. What is written after that (in Gen. 21:1)? THEN THE LORD VISITED SARAH.
וה' פקד את שרה (בראשית כא א). ילמדנו רבינו, אי זו היא האונאה, כך שנו רבותינו, אסור לאדם שיונה את חברו, ולא יאמר לו בכמה חפץ זה, והוא אינו צריך ליקח, ואם היה בעל תשובה אל יונה אותו ויאמר לו זכור מעשיך הראשונים, ואם היה בן גרים לא יאמר לו זכור מעשה אבותיך, שהרי חזיר נשוך בין שיניהם, אמר הקב"ה דייך להיות שוה לי, כביכול אני כשבראתי את עולמי לא בקשתי להונות לבריה, ולא פרסמתי לבאי עולם מה היה האילן שאכל ממנו אדם הראשון, בא וראה מי שאינה לחברו הוא נענש תחלה, ושרה הונת את עצמה ונטלה שכרה, אמרה לאברהם הנה נא עצרני ה' מלדת (בראשית טז ב), אמר לה הקב"ה הונית את עצמך, חייך בלשון שאמרת בו אני פוקדך, אתה אמרת עצרני, מה כתיב למעלה, כי עצור עצר ה' בעד כל רחם וגו' (שם כ יח), אמר הקב"ה אברהם התפלל לפני על אבימלך הרשע ונתמלאתי רחמים עליו, הריני פוקד לאברהם עמו, שנאמר וירפא אלהים את אבימלך ואת אשתו ואמהותיו וילדו (שם שם יז), מה כתיב אחריו וה' פקד את שרה.
(Gen. 21:1:) THEN THE LORD VISITED SARAH. Let our master instruct us: What is meant by abuse?124Tanh., Gen. 4:14; PR 42:1 ; cf. BM 58b (bar.) Thus have our masters taught: It is forbidden for someone to abuse his neighbor. (According to BM 4:10:) LET HIM NOT SAY: HOW MUCH DOES THIS COST? IF HE DOES NOT INTEND TO BUY. IF SOMEONE HAS REPENTED, ONE SHOULD NOT ABUSE HIM AND SAY TO HIM: REMEMBER YOUR FORMER DEEDS. IF SOMEONE IS A DESCENDANT OF PROSELYTES, ONE SHOULD NOT SAY TO HIM: REMEMBER THE CONDUCT OF YOUR ANCESTORS; just look at < the meat of the > pig stuck between their teeth. The Holy One said to them: It is enough for you to be like me. When I, as it were, created my world, I did not desire to abuse creation. So I did not publicize to those coming into the world from what tree the first Adam had eaten.125Thus God even avoided abusing a tree. Come and see: Whoever abused his companion was punished from the start. But Sarah abused herself; so she received her reward. She said to Abraham (in Gen. 16:2): PLEASE LOOK AT HOW THE LORD HAS RESTRAINED ME FROM BEARING! The Holy One said to her: You have abused yourself. By your life, I am visiting you through the very language that you have spoken. You said: RESTRAINED. What is written elsewhere (in Gen. 20:18)? FOR THE LORD HAD COMPLETELY RESTRAINED EVERY WOMB < IN THE HOUSE OF ABIMELECH, DUE TO THE WORD OF ABRAHAM'S WIFE, SARAH >. The Holy One said: When Abraham prayed to me about the wicked Abimelech, I was filled with compassion for him. Behold, I am visiting Abraham along with him. Where it is stated (in Gen. 20:17): AND GOD HEALED ABIMELECH, HIS WIFE, AND HIS FEMALE SERVANTS SO THAT THEY BORE. What is written after that (in Gen. 21:1)? THEN THE LORD VISITED SARAH.